ABD Ulusal Havacılık ve Uzay İdaresi (NASA), Hubble Uzay Teleskobu verileri ışığında Satürn’ün güney kutup dairesini saran 10 kenarlı devasa bir bulut dalgası ve atmosferik rüzgar düzeni belirledi. ‘Dekagon’ şeklinde adlandırılan bu atmosferik hareketin, gaz devinin güney yarım küresinde bugüne dek saptanan ilk düzenli jet akıntısı modeli olduğu kayıtlara geçti.
Gezegenin Güneyinde İlk Kez Düzenli Jet Akıntısı Saptandı
Hubble’ın yürüttüğü ‘Dış Gezegen Atmosferleri Mirası’ (OPAL) programı çerçevesinde analiz edilen veriler, bu sıra dışı yapının 2023 senesinden itibaren şekillendiğini ortaya koydu. İspanya’daki Bask Üniversitesi bünyesinde çalışan araştırmacı Agustin Sanchez-Lavega ile amatör gözlemcilerin yer konuşlu teleskoplarla ilk izlerini yakaladığı dalga formu, Hubble’ın sağladığı yüksek çözünürlüklü fotoğraflarla netlik kazandı.
Kuzeydeki Meşhur Altıgen İle Dikkat Çeken Benzerlik
Tespit edilen yeni oluşum, Satürn’ün kuzey kutup noktasında 40 yılı aşkın zamandır varlığını sürdüren ünlü altıgen girdap ile büyük benzerlikler taşıyor; ancak çok daha yakın bir tarihte ortaya çıkmasıyla ondan ayrılıyor. NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nde görev yapan araştırmacı Amy Simon konuya ilişkin olarak, “Kuzeydeki altıgen her baktığımızda oradaydı. Ancak bu yeni bulut dalgası giderek güçleniyor ve bize devasa bir atmosferik düzenin gelişimini izleme imkanı sunuyor. Bu yapının neden birdenbire ve tam da şimdi ortaya çıktığı araştırılıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Atmosferin Derinliklerine İnen Yapı İki Teleskopla İzlenecek
Çeşitli ışık dalga boylarında gerçekleştirilen spektral ölçümler, 10 kenarlı geometrik rüzgar yapısının yalnızca en üst bulut katmanıyla sınırlı kalmadığını, gaz kürenin derinliklerine doğru dikey şekilde ilerlediğini kanıtladı. Bilim heyeti, söz konusu sistemin kuzeydeki örnek gibi kalıcı bir kimlik mi kazanacağını yoksa dağılarak form mu değiştireceğini saptamak amacıyla hem Hubble hem de James Webb Uzay Teleskobu üzerinden takibi sürdürüyor.







